Budujesz dom energooszczędny, by czuć się bezpiecznie i nie martwić się o rachunki. Inwestujesz w smart home, bo to czysta wygoda. Wybierasz modne ale ponadczasowe kolory elewacji, aby lubić swój dom tak samo mocno przez całe życie. Decydujesz się na duże przeszklenia, bo kochasz przestronność, naturalne ciepło i światło. Zatrudniasz projektantów wnętrz, aby mieć maksymalnie funkcjonalną i spójną estetycznie przestrzeń. Minimalizujesz ilość syntetycznych tworzyw na rzecz drewna, ceramiki, wełny i innych naturalnych surowców, bo jesteś świadomy ich wpływu na zdrowie Twoje i całej rodziny. Wreszcie, kupujesz dodatki, które sprawiają, że dom jest jeszcze bardziej “Wasz” – ma w sobie duszę i elegancję, którą chcecie pokazywać innym.
Dlaczego, w takim razie, z automatu wybierasz okna PCV zamiast drewnianych lub drewniano-aluminiowych? Powiem Ci, bo nic tak nie działa na wyobraźnię jak stereotypy. Wokół okien drewnianych przez lata narosło sporo mitów. Pojawiły się one dokładnie wtedy, kiedy na rynek weszły okna plastikowe i zaczął się boom na wszystko, co syntetyczne. Z czasem zaczęliśmy traktować ich wybór jako coś oczywistego – bo tańsze i niewymagające. Niestety, często to tylko teoria, ale przekonujemy się o tym po fakcie, gdy trzeba wydać kolejne pieniądze na ich wymianę. Przeczytaj, jak się przed tym ustrzec i dlaczego okna drewniane w nowoczesnym domu to coraz częstszy widok u świadomych i wymagających Polaków.
Mit nr 1: Okna drewniane wymagają specjalnej pielęgnacji
Okna z drewna trzeba myć – jak każde inne. Warto przy tej okazji przetrzeć je mleczkiem konserwacyjnym. I to właściwie wszystko. Jeśli w czasie mycia zauważysz odprysk lakieru, wgniecenie czy rysę, możesz się jej od razu pozbyć, używając dedykowanego narzędzia lub preparatu (np. wosku retuszującego). Uszkodzenie zniknie, a okno będzie zabezpieczone.
Mit nr 2: Okna drewniane trzeba malować co kilka lat
Dobrze wykonane i prawidłowo użytkowane okna z drewna i nie wymagają malowania co kilka lat. Dzieje się tak tylko wtedy, gdy:
1. Wybieramy nieodpowiedniego producenta – np. firmę “no name” bez udokumentowanego wieloletniego stażu w produkcji drewnianej stolarki, która swoje produkty wytwarza z użyciem niskiej jakości surowców i najtańszych preparatów.
2. Myjemy okna z użyciem agresywnej chemii, która degraduje filtry UV zawarte w lakierze i narusza jego strukturę. Powłoka traci blask, staje się porowata i zaczyna szybciej łapać brud, co prowadzi do jej łuszczenia.
3. Niedostatecznie lub nieumiejętnie zabezpieczamy okna na czas remontu, np. malowania wnętrza czy elewacji. Jeśli taśma zostanie na lakierze zbyt długo (zwłaszcza na słońcu), klej może wejść w reakcję chemiczną z powłoką. Przy odrywaniu taśmy można uszkodzić warstwę nawierzchniową. Z kolei gips i wapno, które mają odczyn zasadowy, jeśli osiądą na wilgotnym drewnie i nie zostaną szybko usunięte, mogą trwale odbarwić lakier.
4. W domu jest zbyt wysoka wilgotność (źle działająca wentylacja grawitacyjna lub brak rekuperacji), a para wodna stale skrapla się na dolnych krawędziach skrzydeł. Wieloletnia ekspozycja na stojącą wodę przy uszczelkach w końcu doprowadzi do degradacji silikonu i osłabienia powłoki w miejscu, gdzie woda nie ma jak odparować.
5. “Naprawiamy” okna na własną rękę. Czym innym jest retusz rysy czy wgniecenia, a czym innym branie się za szlifowanie farby czy – co gorsza – piaskowanie. Mechaniczne zdarcie lakieru do żywego drewna to uszkodzenie, które musi zostać natychmiast zabezpieczone lakierem zaprawkowym. W przeciwnym razie wilgoć wejdzie pod powłokę i zacznie ją “podważać” od środka.
Traktuj okna jak karoserię luksusowego samochodu. Nie myj ich piaskiem, nie używaj agresywnych środków i raz na rok nałóż warstwę ochronną. Wtedy faktycznie o malowaniu porozmawiamy dopiero za 20 lat.
Mit nr 3: Okna z drewna są bardziej narażone na czynniki atmosferyczne
Nowoczesne powłoki malarskie i impregnaty położone na wysokiej jakości surowcu o odpowiedniej wilgotności dobrze chronią drewno przed promieniami UV, a także przed wilgocią czy zmianami temperatur. Oknom z drewna zagraża właściwie tylko mocny grad – ale jest on równie groźny dla okien PCV.
Mit nr 4: Okna drewniane są droższe
Na starcie – tak. Ale ta inwestycja może szybko się zwrócić. Jej opłacalność widać szczególnie w żywotności okien. Okna plastikowe będą “normalnie” działać góra 35 lat, podczas gdy drewniane – nawet ponad 100.
W praktyce, Polacy wymieniają okna PCV średnio co 10 lat – bo stają się nieszczelne, zacinają się, zaczynają opadać, żółkną lub pojawiają się na ich inne odbarwienia, których nie można usunąć. Wiąże się to nie tylko z dodatkowymi wydatkami (nowy produkt, demontaż i montaż stolarki, obróbka i malowanie szpalet), ale też z ryzykiem uszkodzenia ścian. Wymiana okien to taka naprawdę remont mieszkania – dużo czasu i jeszcze więcej kurzu.
Natomiast okna drewniane najczęściej się odnawia się co ok. 15-20 lat. Renowacja okna trwa krócej niż wszystkie prace związane z demontażem i montażem nowej stolarki, ale jest też mniej inwazyjna i nie wiąże się z takim bałaganem jak wymiana. Mniej prac remontowych w domu = oszczędność czasu, a “czas to pieniądz”. Mniej wizyt fachowców, to mniejsze straty w portfelu.
Mit nr 5: Lepiej wymienić niż odnawiać
Ten mit już rozwialiśmy w poprzednim akapicie. Renowacja okien to usługa, która nie “przeszkadza” w normalnym funkcjonowaniu w domu. Nie musisz zakrywać folią całego wyposażenia mieszkania, a potem odkurzać i odpylać wszystkich ścian. Elewacja pozostaje nienaruszona, nie ma więc obaw o różnice w odcieniu powłoki po ponownym malowaniu ścian koło okien, które bardzo często jest konieczne po wymianie stolarki. Jeśli nie przepadasz za uciążliwymi remontami, z pewnością sam obalisz we własnej głowie mit nr 5.
Mit nr 6: Lakiery do okien drewnianych są szkodliwe
Tuż po wyschnięciu lakiery i farby do okien przestają mieć jakikolwiek wpływ na nasze drogi oddechowe. Podobnie jak nowoczesne okna PCV, które także podczas codziennego użytkowania nie wydzielają szkodliwych oparów. Problem pojawia się, gdy powierzchnia okien zostaje podgrzana, np. w sytuacji pożaru.
Jeśli chodzi o okna PCV, na stronie Muratora czytamy, że “w temperaturze około 200°C następuje wydzielanie gazowych produktów spalania: tlenku węgla (podobnie jak w przypadku wszystkich innych materiałów palnych) i chlorowodoru – HCl (około 50% masy początkowej)”. A jak wygląda sytuacja z oknami drewnianymi?
W Unii Europejskiej materiały budowlane, w tym profile okienne z powłokami, bada się metodą SBI (Single Burning Item) zgodnie z normą EN 13501-1. Badania te oceniają trzy kluczowe parametry:
1. Reakcja na ogień (klasy A-F): Drewno z lakierem zazwyczaj wpada w klasę D.
2. Emisja dymu (s1, s2, s3): Większość nowoczesnych lakierów wodnych pozwala oknom uzyskać klasę s1 lub s2. Klasa s1 oznacza bardzo ograniczoną emisję dymu.
3. Płonące krople (d0, d1, d2): Lakiery na drewnie zazwyczaj nie kapią (klasa d0), co ogranicza rozprzestrzenianie się pożaru i toksycznych oparów z kapiącego plastiku.
Warto pamiętać, że nie ma lakierów całkowicie nietoksycznych podczas spalania – ogień to proces chemiczny, który zawsze coś uwalnia. Jednakże warstwa lakieru na oknie jest bardzo cienka (mikrony). W całkowitej masie płonącego okna lakier stanowi ułamek procenta. Większym zagrożeniem w oknie podczas pożaru są uszczelki (jeśli są wykonane z taniego EPDM) oraz pianka montażowa w szczelinach, chyba że zastosowano pianę ogniochronną – czyli elementy, które występują także przy oknach plastikowych.
Mit nr 7: Okna drewniane występują w ograniczonej gamie kolorystycznej
Zapewne tak było jakieś 40 lat temu. Współcześnie nie ma żadnych ograniczeń w doborze koloru kryjącego lub półtransparentnego. Okna można pokryć dowolną barwą z palety RAL, a w przypadku powłok uwydatniających słoje drewna mamy do dyspozycji bogate wzorniki producentów (najlepsi to Adler czy Teknos). Co więcej – możemy też wybrać okna drewniane bezbarwne, czyli pokryte lakierem całkowicie transparentnym, bez pigmentu.
Kolejna przewaga okien drewnianych nad plastikowymi: możesz zmienić ich barwę w dowolnym momencie.
Mit nr 8: Drewniane okna mają gorsze parametry izolacyjne niż okna PCV
Tu także nie ma żadnych różnic – zarówno okna PCV, jak i drewniane mogą spełniać najbardziej surowe parametry izolacyjności termicznej i akustycznej, zaliczane do kategorii produktów pasywnych. Pamiętajmy jednak, że na energooszczędność okien wpływają nie tylko same profile (czyli konstrukcja okien), ale też pakiety szybowe, uszczelki i przede wszystkim – prawidłowy szczelny lub ciepły montaż.
Mit nr 9: Drewno wypacza się i rozkleja
Współczesne ramiaki nie są robione z jednego kawałka drewna, lecz z kantówki klejonej warstwowo (zazwyczaj 3 lub 4 warstwy). Słoje drewna w każdej warstwie są ułożone naprzemiennie, co znosi naprężenia wewnętrzne. Takie okno jest stabilniejsze wymiarowo niż PVC, które pod wpływem słońca (szczególnie w ciemnych kolorach) potrafi bardzo mocno “pracować”.
Mit nr 10: Okna z drewna nie są ekologiczne, bo do ich produkcji trzeba wycinać lasy
Plastik oszczędza lasy? Produkcja PVC to proces wysoce energochłonny, wykorzystujący ropę i chlor, a utylizacja starego plastiku jest problematyczna. Drewno pochodzi z odnawialnych upraw (certyfikaty FSC), a jego produkcja ma ujemny ślad węglowy (drzewo za życia pochłania CO2). Ponadto, okna PCV (o ile nie poddamy ich recyklingowi) rozkładają się od 500 to nawet 1000 lat, a drewniane 50–100.
Mity na temat okien drewnianych – podsumowanie
Na koniec mała tabelka, która pozwoli Ci szybko zapamiętać najistotniejsze różnice między oknami drewnianymi a PCV w kontekście wspomnianych mitów. Które z nich w największym stopniu zaważą na Twojej decyzji lub wpłynęłyby na jej zmianę, gdybyś mógł wybrać jeszcze raz?
| Cecha | Okna PVC | Okna Drewniane (Premium) |
| Cena | Znacznie niższa na starcie (główny powód wyboru) | Inwestycja na pokolenia, która się zwraca |
| Naprawialność | Niemal zerowa | Pełna (możliwa zmiana koloru po latach) |
| Pielęgnacja | Mycie nieagresywnymi środkami | Mycie nieagresywnymi środkami, mleczko konserwujące 1/rok |
| Sztywność | Wymaga wzmocnień stalowych | Naturalna, wysoka statyka |
| Estetyka | Powtarzalna, „plastikowa” | Unikalna tekstura, prestiż |
| Izolacyjność | Wysoka | Wysoka |
| Szkodliwość oparów podczas pożaru | Tlenek węgla (CO), Chlorowodór (HCl), Dioksyny, Furany | Tlenek Węgla (CO) |
| Pochodzenie | Odnawialne (lasy) | Nieodnawialne (ropa naftowa) |
| Ślad węglowy | Ujemny (drewno magazynuje CO2) | Dodatni (wysoka emisja przy produkcji) |
| Recykling | Bardzo łatwy (energia/kompost po oczyszczeniu) | Możliwy, ale trudny i ograniczony (ok. 7-krotny) |
| Koniec życia produktu | Powrót do natury w krótkim czasie | Pozostaje na wysypisku przez milenia |
Co to jest “okno drewniane premium”?
To sformułowanie pozwala oddzielić produkty z wyższej półki od ich budżetowych wersji, dla mniej wymagających użytkowników lub tych, którzy chcą zainwestować w okna drewniane, ale ogranicza ich budżet. Niestety, wybór gorszych jakościowo okien drewnianych to właśnie najczęstszy powód rozprzestrzeniania się mitów, które wymieniliśmy w tym artykule. I tym samym – wyższych kosztów później.
Jeśli chcesz mieć prawdziwie energooszczędne, piękne i trwałe okna drewniane w nowoczesnym domu, wybierz producenta, który przez lata pracował na swoją markę. Zakłady stolarskie, z którymi współpracujemy, to miejsca, w których rzemieślnicza precyzja spotyka się z fachową wiedzą na temat surowca i najnowszymi technologiami jego obróbki. Opowiedz nam o tym, jak powinny wyglądać idealne okna z drewna do Twojego wymarzonego domu, a my przygotujemy ofertę.
Obejrzyj nasze realizacje: